“ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳೇ ನಾಳಿನ ಪ್ರಜೆಗಳು” ಎಂದು ನಾವು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ.ಆದರೆ ಇಂದು ಆ ನಾಳಿನ ಪ್ರಜೆಗಳೇ ತಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೀದಿಗಿಳಿಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಏಕೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ?
ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆಯುವುದು ಕೇವಲ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾರ್ಯವಲ್ಲ. ಅದರ ಹಿಂದೆ ವರ್ಷಗಳ ಪರಿಶ್ರಮ, ನಿದ್ದೆಯಿಲ್ಲದ ರಾತ್ರಿಗಳು, ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ತ್ಯಾಗ, ಕುಟುಂಬದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಕನಸುಗಳು ಅಡಗಿವೆ.
ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿನ ಲೋಪ, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಅಥವಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೈಫಲ್ಯ ಕೇವಲ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬದಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
ಒಬ್ಬ ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿ ನಾನು ಕಲಿತಿರುವ ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವವೆಂದರೆ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ ನಾಗರಿಕರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಆಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಆಡಳಿತದ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದಲ್ಲ ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದೂ ಆಗಿದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಧ್ವನಿಯೂ ಈ ದೇಶದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಧ್ವನಿಯೇ.
ಇಂದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಯಾರ ವಿರುದ್ಧವೂ ಹೋರಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅವರು ಯಾರನ್ನೂ ಸೋಲಿಸಲು ಬೀದಿಗಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಕನಸುಗಳಿಗೆ, ತಮ್ಮ ಪರಿಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಒಬ್ಬ ಅಧಿಕಾರಿ ಅಥವಾ ಸಚಿವ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರೆ, ಈಗಾಗಲೇ ಕಳೆದುಹೋದ ಸಮಯ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತದೆಯೇ?ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ?ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಕಣ್ಣೀರಿಗೂ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಒಡೆದ ಕನಸುಗಳಿಗೂ ಯಾರು ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತಾರೆ?
ಆದ್ದರಿಂದ ನಮಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ… ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸುಧಾರಣೆ.ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಅದರ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಜನರಿಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಇರಬೇಕು. ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಕೇವಲ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲ; ಅವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪರಿಶ್ರಮಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಮಾನ್ಯತೆ. ಆ ನಂಬಿಕೆಯೇ ಕುಸಿದರೆ, ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ನಿರಾಶೆ, ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಅಸಹಾಯಕತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ; ಸಮಾಜದ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಹೌದು.
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ, ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಓದಿಸಲು ಮಾಡಿದ ತ್ಯಾಗದ ಫಲ ಸಿಗದೆ ನೋವಿನಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ . ಈ ನೋವು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಸಾವಿರಾರು ಮನೆಗಳ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಕಲಿಸಿದ್ದು “ತಪ್ಪನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸು.”ಆದರೆ ಇಂದು ತಪ್ಪನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೇ ಭಯಪಡುವಂತಾದರೆ, ಕಲಿಸಿದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಅರ್ಥವೇನು?ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ ಹಕ್ಕು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆತ್ಮ. ಆ ಹಕ್ಕನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರ, ಆಡಳಿತ, ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಶತ್ರುಗಳಲ್ಲ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಬದಲಾವಣೆಯ ಧ್ವನಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಅದರ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ತನ್ನ ಯುವಜನರ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿಯೂ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಬರಹ ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ಪರವೂ ಅಲ್ಲ, ವಿರುದ್ಧವೂ ಅಲ್ಲ.ಇದು ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯ ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ.ತಪ್ಪು ನಡೆದಿದ್ದರೆ ತನಿಖೆ ಆಗಲಿ.ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಆಗಲಿ.ಆದರೆ ನಿರಪರಾಧ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕನಸುಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಬಾರದು.
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ರಾಜಕೀಯದ ಕನ್ನಡಕದಿಂದ ನೋಡಬೇಡಿ.ಮಾನವೀಯತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಇಂದು ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಕನಸು ಒಡೆಯುವುದೆಂದರೆ, ಅದು ನಾಳೆಯ ಒಬ್ಬ ವೈದ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಕ, ವಿಜ್ಞಾನಿ, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ, ಆಡಳಿತಗಾರ ಅಥವಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಾಗರಿಕನ ಕನಸು ಒಡೆಯುವುದೇ ಆಗಿದೆ.
ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸೋತರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಸೋಲಲ್ಲ,ಆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಿಂದ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಿಗಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಒಂದು ಅವಕಾಶದ ನಷ್ಟವೂ ಹೌದು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಕನಸಿನ ಹಿಂದೆ ಈ ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಒಂದು ಸಾಧ್ಯತೆ ಅಡಗಿದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಅವರ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರಿಸುವುದಲ್ಲ,ಅದು ಸಂವಿಧಾನ ನೀಡಿರುವ ನ್ಯಾಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಘನತೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು.ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕಂಪ ಬೇಡ… ನ್ಯಾಯ ಬೇಕು.ಭರವಸೆಯ ಮಾತುಗಳಲ್ಲ… ನಂಬಿಕೆ ಮೂಡಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೇಕು.ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಮಾಧಾನವಲ್ಲ… ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಬೇಕು.
ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಕಣ್ಣೀರು ಅವನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದುಃಖವಲ್ಲ… ಅದು ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ತನ್ನ ಭವಿಷ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ.ಇಂದು ನಾವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದರೆ, ನಾಳೆ ಅವರು ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾರೆ.ನ್ಯಾಯ ಕೇಳುವ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ದುರ್ಬಲತೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಡಿ. ಅದೇ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ.
ನಂದಿತಾ ಎನ್
ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ
ಶಂಕರಘಟ್ಟಜಾಹೀರಾತು
